WWW.DOCX.LIB-I.RU
БЕСПЛАТНАЯ  ИНТЕРНЕТ  БИБЛИОТЕКА - Интернет материалы
 

«аэДьокуускайкуорат 36 № алынсуьуех «Надежда» оскуолата Чабыр5ах – сахатылынануус - уран айымньытын иитэр, уерэтэр суолтата. Толордулар: Аэлита ...»

аэДьокуускайкуорат 36 № алынсуьуех «Надежда» оскуолата Чабыр5ах – сахатылынануус - уран айымньытын иитэр, уерэтэр суолтата.

Толордулар: Аэлита

Степанова,

Лаина Винокурова

2 «В» кылаас уерэнээччилэрэСалайааччы: Т.Д. Саввинова Алын суьуех

2016

ИЬИНЭЭ5ИТЭ:

КИИРИИТЭ-------------------------------------------------------------------------------3

СУРУН ЧААЬА--------------------------------------------------------------------------4

1. Чабыр5ах ейдебулэ, историята---------------------------------------------------5

2. Чабыр5ах иитэр- уерэтэреруттэрэ-----------------------------------------------6

3. Чабыр5ах о5о дьо5урун сайыннарыыгаоруола------------------------------7

ТУМУК------------------------------------------------8

ТУЬАНЫЛЛЫБЫТ ЛИТЕРАТУРА----------------------------------------------------------9

КИИРИИТЭ

Улэактуальноьа.

Саха сахатынанкэрэдиэнбэргэнэтиибаар.Теье да сайдыылаах уйэ5э олорбуппутиьинсаха о5ото кырасааЬыттанноруоттеруткультуратынэтигэр-хааныгаринэрэн, тереебутноруотунмындырейун, фольклорунуерэтэн, ононкиэнтуттан, хайа да омукортотугартэнниксананаркиЬибуоланиитиллэнтахсыахтаах.

Улэсыала: Чабыр5ах иитэр-уорэтэрсуолтатынкиэн арана5а тар5атыы.

Соруктара:

Тема5а сыьыаннаахлитературанычинчийии;

Чабыр5ах суолтатын, уратытынуорэтии;



О5о дьо5ура сайдарыгар чабыр5ах тоьуукууьунбыьаарыы;

Анкета ыытыы 2 в кылааска;

Тумуконоруу.

Чинчийииобъега: Чабыр5ах иитэр-уорэтэрсуолтата.

Чинчийиипредметэ: саха чабыр5ахтара.

Практическайтуттуллуута. Буулэ о5о5о торообутлитературатыгаринтэриэстээхбуоларыгар, сыаналыырыгар, сахалыы сайа5астык санара-инэрэулаатарыгарнаадалаах. Учууталкомо пособие, уруоккаэбииэрчиллиибыьыытынантуьаныансоп.

Улэтутула:Улэкиирииттэн, сурунчаастан, тумуктэн, туьаныллыбытлитератураттануоннасыыарыыттантурар.

-3-

СУРУН ЧААЬА

1 §. Чабыр5ах ейдебулэ,историятаСаха чабыр5а5а – саханоруотун тылынан уус-уран айымньыта. Чабыр5ах хоЬоонно маарынныыр, тургэнник, лабыгыраччыэтэнтолоруллар, быыЬыгардэгэрэнырыалаахбуолуонсеп, кээмэйэараасбуолар.

Чабыр5ах туЬунанаанбастаанА.Е.Кулаковскайсуруйбута..Чабыр5ах туьунанырытыылары Саха биллиилээхфольклориЬаГ.У.Эргис «очерки по якутскому фольклору» диэнкинигэтигэрсуруйанхаалларбыта..Г.У.Эргис чабыр5а5ы 4 керуннэ: о5о, кер-кулуу, сатирическай, билбит-кербут чабыр5ахтар диэннэнаардаталаабыта. Кини чабыр5ах о5о тылын, ейунсайыннарарынуоннаноруотпедагогикатыниитэр- уерэтэрньымаларыттанбиирдэстэрэбуоларын тоьо5олоон бэлиэтээбитэ -4-

2 §. Чабыр5ах иитэр, уерэтэреруттэрэЧабыр5ах о5ону иитэр-уерэтэрсуолтатакиэн, диринисхоЬоонноох. Керудьуестыллаахестеех, киЬиниэмиэ да куллэрэр, эмиэ да хомоторсытыытыллаах-естеехбуоларынбыьыытынанo5о бэйэтинсыыЬабыЬыыларын, итэ5эс еруттэринтуЬунанистэр, кулэр-уерэр, сонньуйаруоннатолкуйдуур, бэйэтигэртумуконостор, сыыЬаларын, ал5астарын кеннерунэргэдьулуЬарХолобур:

Сурэ5эсуохо5о

Сууммат- тарааммато5о

Охсуьууко5о

Киьитылынистибэто5о

Бэрээдэгэсуохо5отуьунануо.д.акиьикуьа5анеруттэринчабыр5аххакулуугынансуруйаллар.

-5-

3.Чабыр5ах о5о дьо5урун сайыннарыыгаоруолаЧабыр5а5ыхоЬоонкурдукаа5ан, ыллаан, араастыкхамсанан, сирэй-харахтуттантолоруохтааххын, олиьинуустук, киЬиттэнтуспадьо5уру, сатабылыэрэйэр.





Тылы эрчийии тылы айахиЬигэруеЬэ, алларатокурутуу, ыстааЬын, уна, ханасхамсатыы;

тылы бэлэсдиэкииЬирдьэанньыы;

айаххынатаналларатуЬэрэн баран, тылгыныалдьыардиэримуннугартириэрдэсатааЬын.

Тылы манныкэрчийии аа5арга эрэбуолбакка, уопсайынанчуолкайдыкыраастыксанараргасанарауерэнэргэолустуьалаах.

УоЬуэрчийииуоЬу "о", "ы" дор5ооннорунан ырбатанхамсатыы«

уоЬу "У" дор5оонунан тегурутуу, чорботуу.

- уоьучорботон баран иннигэруьатыы, уна-ханасхамсатыы.

- "а","о", "у", "ы", "э","у", "е" дор5ооннору сепке, ыкпаккаэрэхолкутуктыынтаьаарансанарыы.

-6-

Анкета ыыттыбыт 2 «в» кылааска:

1)Фольклордиэнтугуй?

2) Фольклору уерэтиинаада дуо?

3)Чабыр5а5ы себулуугун дуо?

4)Уерэтиэххин ба5ара5ын дуо?

5)Туоххакемелеьеруй?

Анкетатумугэ1)Чабыр5ах о5о билиитин-керуутункэнэтэр, толкуйдуур дьо5урун, ситимнээхсанатынсайыннарар, бэйэ ал5аЬын, итэ5эЬин кеннерерге, туоратаргакемелеЬер, норуоттылынануус-уран айымньытынбииртуспакерунэбуолар.

2)О5о дьонносыЬыана, майгытасигилитэуларыйар.

3)Чабыр5а5ы аа5а, толороуерэммит о5о артикуляциятачуолкай, тыла-еЬечеллеркейбуолар.

4) Чабыр5ах айаргахолонон, айар дьо5уру, тылы – еьусайыннарыаххасеп.

5) Чабыр5а5ы уерэтэн, толоронараастэрээьиннэкыттыаххасеп.

-7-

ТУМУК

1) Чабыр5ах о5о билиитин-керуутункэнэтэр, толкуйдуурдьо5урун, ситимнээхсанатынсайыннарар, бэйэ ал5аЬын, итэ5эЬин кеннерерге, туоратаргакемелеЬер, норуоттылынануус-уран айымньытынбииртуспакерунэбуолар.

2)О5о дьонносыЬыана, майгытасигилитэуларыйар.

3)Чабыр5а5ы аа5а, толороуерэммит о5о артикуляциятачуолкай, тыла-еЬечеллеркейбуолар.

4) Чабыр5ах айаргахолонон, айар дьо5уру, тылы – еьусайыннарыаххасеп.

5) Чабыр5а5ы уерэтэн, толоронараастэрээьиннэкыттыаххасеп.

-8-

ТУЬАНЫЛЛЫБЫТ ЛИТЕРАТУРА:

Андросов П.Х. Итиннээлэкис, манна мэлэкис. –Якутск, ЦКиИ им. А.Кулаковского, 1993.

Моисеева Д.Е. Норуоттылынануус-уран айымньыта о5ону иитиигэоруола. – Народное образование Якутии. – 3/98.

Матахова М.Н. Кэриэнымыйамкэриэтэ. - Дьокуускай: "Ситим" КИФ. 1994.

Матахова М.Н. Алаахарах, анааркулгаах. - Дьокуускай: "Ситим" КИФ. 1992.

Скрябина А.Д. Чабыр5а5ы уерэтииньымалара. - Дьокуускай: "Ситим" УИФ, 1994.

Саха таабырыннара, ЕС хоЬоонноро, чабыр5ахтара. – Якутск: Бичик, 2006.

Чаабы-чыыбы чабыр5ахтар. – Дьокуускай, 1992.

-9-

Похожие работы:

«2016-2017КазГАСАисторияТкаченко Е.В. Активный раздаточный материал Дисциплина: история Казахстана 8 класс 2 семестр 2016-2017 учебный год Урок №37 Тема: Народное образование Казахстана, научное изучение КазахстанаСРС: Работа с терминологией Аул – Урочище – Тр – Кыстау – Дерн и саман – Шошала – Тебеневка – Торсык – Пуд – Ф...»

«Муниципальное бюджетное образовательное учреждение Красненская основная общеобразовательная школа имени Героя Советского Союза Н.А.Бенеша "Согласовано" "Утверждено" Зам. директора по УВР МБО...»

«Всероссийский конкурс исследовательских работ учащихся Направление: лингвистика МБОУ "СОШ №30" г. Норильск Красноярский край 10 класс Матюшонок Анастасия Николаевна Тема: "Второстепенные и внесценические персонажи комедии А.С. Грибоедова "Горе от ума", и их роль в произведении" Научный руководитель:Субботина Елена Михайловна Норильск, 201...»

«Пояснительная записка к рабочей программе по истории Древнего мира 5 кл. Рабочая программа по истории Древнего мира составлена на основе  федерального государственного образовательного стандарта основного общего образования, разработаны в со...»

«Аннотация рабочей программы дисциплины "Философия" Направление подготовки 120700.62 "Землеустройство и кадастры" профиль подготовки "Кадастр недвижимости"1.Цель и задачи дисциплины Цель: формирование представления о специфике философии как способе познания и духовного освоения мира, основных разделах...»

«Внеклассное мероприятие по истории Тема. "Памяти жертв политических репрессий посвящается".Цели и задачи мероприятия:1. Дать общую характеристику репрессивной политики в СССР в годы сталинизма.2.Показать, что репрессии против основных кл...»

«СОДЕРЖАНИЕ1. Введение31.1. Историческая справка32. Технологическая часть. Блюда из мяса акулы52.1. Значение блюд в питании, химический состав, пищевая ценность, лечебные свойства52.2. Харак...»

«Описание работы школьного музея "Музей хранит историю вещей И тех, кого уж с нами нет, людей, Он будет возрастать повсюду славой, Пока гордимся мы историей своей" Создание условий для приобретения обу...»








 
2017 www.docx.lib-i.ru - «Бесплатная электронная библиотека - интернет материалы»

Материалы этого сайта размещены для ознакомления, все права принадлежат их авторам.
Если Вы не согласны с тем, что Ваш материал размещён на этом сайте, пожалуйста, напишите нам, мы в течении 1-2 рабочих дней удалим его.